Σύμφωνα με το Βιβλίο Πληροφορικής Γ’ Γυμνασίου (ΙΕΠ), οι δομές ελέγχου καθορίζουν τη ροή εκτέλεσης των εντολών σε ένα πρόγραμμα. Χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τη Δομή Επιλογής και τη Δομή Επανάληψης.

—

Η δομή επιλογής χρησιμοποιείται όταν θέλουμε ο υπολογιστής να παίρνει αποφάσεις και να εκτελεί συγκεκριμένες εντολές μόνο αν ισχύει μια συνθήκη.

Ο κώδικας εκτελείται μόνο αν η συνθήκη είναι αληθής (True).

vathmos = int(input("Δώσε τον βαθμό σου: "))
if vathmos >= 10:
    print("Πέρασες το μάθημα!")

Όταν θέλουμε να εκτελείται ένας εναλλακτικός κώδικας αν η συνθήκη είναι ψευδής (False).

hlikia = int(input("Δώσε την ηλικία σου: "))
if hlikia >= 18:
    print("Είσαι ενήλικας.")
else:
    print("Είσαι ανήλικος.")

Όταν έχουμε να ελέγξουμε πολλές διαφορετικές συνθήκες τη μία μετά την άλλη.

thermokrasia = float(input("Δώσε θερμοκρασία σώματος: "))
if thermokrasia > 37.2:
    print("Έχεις πυρετό.")
elif thermokrasia >= 36.5:
    print("Η θερμοκρασία σου είναι φυσιολογική.")
else:
    print("Έχεις υποθερμία.")

⚠️ SOS - Η Σωστή Σύνταξη (Indentation):
Μην ξεχνάς ποτέ την άνω-κάτω τελεία (:) στο τέλος της γραμμής του if, elif ή else. Οι εντολές που βρίσκονται μέσα στη δομή πρέπει να είναι μετατοπισμένες (πιο μέσα) με 4 κενά ή ένα Tab!

—

Οι δομές επανάληψης (βρόχοι ή loops) χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε να εκτελέσουμε μια ομάδα εντολών πολλές φορές, αποφεύγοντας να γράφουμε τον ίδιο κώδικα ξανά και ξανά.

Τη χρησιμοποιούμε όταν γνωρίζουμε από πριν πόσες φορές ακριβώς θέλουμε να γίνει η επανάληψη. Συνεργάζεται άψογα με τη συνάρτηση range().

Παράδειγμα 1: Εκτύπωση αριθμών από το 0 έως το 4

for i in range(5):
    print("Επανάληψη νούμερο:", i)

Παράδειγμα 2: Η προπαίδεια του 5

for i in range(1, 11):
    print(i, "x 5 =", i * 5)

Τη χρησιμοποιούμε όταν δεν ξέρουμε από πριν πόσες φορές θα γίνει η επανάληψη. Ο κώδικας εκτελείται συνεχώς, όσο η συνθήκη παραμένει αληθής.

Παράδειγμα: Μάντεψε τον μυστικό αριθμό

mystikos = 7
mantepsia = int(input("Μάντεψε τον αριθμό (1-10): "))
 
while mantepsia != mystikos:
    print("Λάθος! Προσπάθησε ξανά.")
    mantepsia = int(input("Δώσε ξανά αριθμό: "))
 
print("Μπράβο! Το βρήκες!")

🛑 Προσοχή στις Ατέρμονες Επαναλήψεις (Infinite Loops):
Αν η συνθήκη του while δεν γίνει ποτέ ψευδής, το πρόγραμμα θα κολλήσει και θα επαναλαμβάνεται για πάντα! Φρόντιζε πάντα να αλλάζεις την τιμή της μεταβλητής ελέγχου μέσα στο while.

—

Δοκίμασε να γράψεις τον παρακάτω κώδικα στο Thonny ή στο EduBlocks. Τι κάνει αυτό το πρόγραμμα;

<code python> # Πρόγραμμα ελέγχου πρόσβασης με while kodikos = “” while kodikos != “python123”:

  kodikos = input("Εισάγετε τον κωδικό πρόσβασης: ")
  if kodikos == "python123":
      print("Καλωσήρθες στο Wiki μας!")
  else:
      print("Λάθος κωδικός. Δοκίμασε ξανά.")

</code >